อบรมสารเคมี

ความสำคัญของการอบรมสารเคมี

ในสถานประกอบกิจการที่มีการปฏิบัติงานอันเกี่ยวข้องกับสารเคมีนับว่ามีความเสี่ยงสูง และหากไม่มีการจัดการที่เหมาะสม พนักงานไม่มีความรู้ความเข้าใจในการใช้สารเคมีที่ถูกต้อง ก็จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดอันตรายและอุบัติเหตุต่อชีวิตและทรัพย์สินได้ง่าย  โดยความรุนแรงของอุบัติเหตุนั้นขึ้นอยู่กับประเภทของสารเคมี ซึ่งสารเคมีบางประเภทอาจส่งผลให้เกิดการบาดเจ็บหรือเข้าไปสะสมอยู่ภายในร่างกายเมื่อสัมผัสโดยตรง และในกรณีร้ายแรงกว่านั้นก็คือสารเคมีประเภทไวไฟที่สามารถทำให้เกิดเหตุเพลิงไหม้หรือเกิดระเบิดขึ้นได้ 

ด้วยเหตุนี้ สถานประกอบกิจการใดก็ตามที่ต้องปฏิบัติงานกับสารเคมีอันตรายหรือมีสารเคมีอันตรายไว้ในครอบครอง จำเป็นต้องเรียนรู้การบริหารจัดการสารเคมีอันตรายประเภทต่างๆ เพื่อให้เกิดความปลอดภัยตามมาตรฐานสากลและตามที่ข้อกฎหมายได้กำหนดไว้  ดังนั้นแล้ว จึงควรมีการจัดอบรมสารเคมีให้กับพนักงานภายในองค์กร โดยมุ่งเน้นให้ความรู้เรื่องการบริหารจัดการและหลักการทำงานกับสารเคมีที่ถูกต้อง รวมถึงวิธีการรับมือเบื้องต้นเมื่อเกิดอุบัติเหตุ ซึ่งเมื่อพนักงานมีความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องแล้ว ก็จะช่วยป้องกันหรือบรรเทาอันตรายจากการปฏิบัติงานได้

รายการสำคัญในการอบรมสารเคมี

ในการจัดอบรมสารเคมีนอกจากจะต้องให้ความรู้เรื่องสารเคมีประเภทต่างๆ เพื่อเป็นพื้นฐานให้ผู้อบรมได้ทำความรู้จักกับคุณสมบัติของสารเคมีแต่ละประเภทแล้ว ตามกฎหมายยังได้กำหนดหัวข้อสำคัญที่ต้องบรรจุไว้ในหลักสูตรการอบรม ดังต่อไปนี้

  • วิธีการทำงานกับสารเคมีอันตราย
  • การใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE)
  • ข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมีอันตราย (SDS)
  • วิธีการจัดเก็บสารเคมีอันตรายตามมาตรฐาน
  • การตอบโต้สารเคมีอันตรายเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
  • การจำแนกสารเคมีอันตรายตามมาตรฐาน

นอกจากนี้ จะต้องมีการฝึกภาคปฏิบัติเพื่อให้พนักงานมีความเชี่ยวชาญและชำนาญ อาทิเช่น การฝึกสวมใส่ชุดกันสารเคมี, ฝึกใช้อุปกรณ์กู้ภัยสารเคมี, ซ้อมจำลองเหตุการณ์กรณีเกิดสารเคมีรั่วไหล, ฝึกช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ เป็นต้น

องค์กรใดและบุคคลใดบ้างที่ควรอบรมสารเคมี

ตามที่กฎหมาย พรบ.ความปลอดภัยฯ ได้กำหนดเอาไว้ ระบุว่าก่อนที่จะเริ่มปฏิบัติงาน นายจ้างจะต้องเป็นผู้จัดการฝึกอบรมด้านความปลอดภัยในการปฏิบัติงานใหักับลูกจ้างเสียก่อน เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจถึงการปฏิบัติงานที่ถูกต้องเหมาะสมและปลอดภัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับลักษณะงานที่จัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงอันตรายหรืองานที่อยู่ในพื้นที่อันตราย ซึ่งงานที่ต้องเกี่ยวข้องกับสารเคมีก็ถือเป็นหนึ่งในนั้นด้วยเช่นกัน

ดังนั้นแล้ว สถานประกอบกิจการอย่างเช่น เหมืองแร่-เหมืองหิน, กลุ่มงานปิโตรเลียมหรือปิโตรเคมี, กิจการก่อสร้าง, สถานีบริการหรือจำหน่ายเชื้อเพลิงหรือก๊าซ, สถานปฏิบัติการทางเคมีหรือชีวภาพ รวมถึงองค์กรหรือหน่วยงานใดๆ ก็ตามที่มีสารเคมีเป็นวัสดุในการทำงาน จำเป็นต้องมีการจัดอบรมสารเคมีให้กับพนักงานหรือผู้ปฏิบัติงาน ตลอดจนผู้ที่มีส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ทราบถึงอันตรายอันเกิดจากสารเคมีและข้อกำหนดกฎหมายที่ควรรู้ในการปฏิบัติงานกับสารเคมี

โดยเป้าหมายในการอบรมจะต้องประกอบไปด้วยภาคทฤษฎีและปฏิบัติ อาทิ อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับสารเคมีประเภทต่างๆ (ชื่อทางเคมี, คุณสมบัติ, การออกฤทธิ์ ฯลฯ), เรียนรู้วิธีการจัดเก็บสารเคมีที่ถูกต้องและวิธีปฏิบัติงานกับสารเคมีอย่างปลอดภัยตามหลักมาตรฐานสากล, ฝึกอบรมวิธีการจัดการควบคุมและรับมือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน เป็นต้น ทั้งนี้ก็เพื่อเป็นการป้องกันเหตุอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นขณะปฏิบัติงาน หรือช่วยลดทอนความเสียหายจากอุบัติเหตุจากสารเคมีได้